De Generaal teruggebracht tot aardse proporties


Toen ik 12 was, begon ik met voor het eerst te interesseren in voetbal. Dat was de zomer van 1988. Juist in dat jaar vond het hoogtepunt in de geschiedenis van het Nederlandse voetbal plaats. Dat wist ik toen nog niet en eigenlijk ging heel Nederland er ook vanuit dat dit het begin zou zijn van een periode van dominantie met in elk geval een eerste wereldtitel. Maar de toekomst zou uitwijzen dat de man die voor het hoogtepunt zorgde, ook zou zorgen voor een van de dieptepunten in de Hollandse voetbalgeschiedenis: het dramatisch verlopen WK van 1990.

Want juist het ego van De Generaal zorgde ervoor dat de man die ons de wereldtitel zou bezorgen, Johan Cruijff, buiten de deur werd gehouden bij Oranje. Dit kwam allemaal pas veel later naar buiten, maar inmiddels, nu Michels al lang overleden is, is dit algemeen bekend. Dat Rinus nog wel meer schaduwkanten had, komt uitermate openlijk naar voren in dit boek; De Generaal wordt daadwerkelijk tot aardse proporties teruggebracht, de mythe ontsluierd. Zoals ook bij de boeken over Guus Hiddink en Jan Mulder, begint ‘Rinus Michels’ bij de jeugd en vertelt het chronologisch zijn levensverhaal.

Ondanks de aanzienlijke omvang van het boek is het een werk dat in één ruk uitgelezen kan worden. Het gewicht van het boek maakt het echter wel wat lastig om het in bed te lezen, of het moet in kleermakerszit gebeuren. Een boek om aan tafel te lezen. Prachtige foto’s en zeer veel statistieken maken het tot een compleet werk. Het sterkste punt van het boek echter is dat het onder de huid kruipt van de mens Michels. Hij was een van de eerste vedettes in de Nederlandse voetballerij, niet zozeer als speler (zeker niet) maar als trainer.

Tijdens het lezen van het boek komt naar voren hoe hij als mens was, compleet met al zijn nukken, slechte eigenschappen en hatelijkheden. Over de romantische tijd van het begin van het betaalde voetbal kunnen niet genoeg boeken geschreven worden en ook hier leest het heerlijk weg als een jongensboek. Gelukkig ook dat er nog zo veel foto’s uit die tijd overgebleven zijn, want hoewel het soms beter is als er geen foto’s zijn van iets dat mooi beschreven wordt, voegen de foto’s hier toch genoeg toe aan het verhaal. Een schitterende kroniek, puur en oorspronkelijk. Een verademing in deze tijd van ijdele playboys als Cristiano Ronaldo en Ibrahimovic.

Maarten Verkoren

Rinus Michels ::::: € 69,00

Glorieus verleden zonder suikerlaagje

De meesten van ons hebben weleens van Jaap van Praag gehoord. Ook Michael van Praag en Marga van Praag zijn, om verschillende redenen, bekende Nederlanders. Daarnaast kan Max van Praag ook op veel bekendheid rekenen, zei het bij een wat oudere generatie. In het boek Jaap en Max van Praag Wordt hun verhaal verteld.

Jaap van Praag was de legendarische voorzitter van Ajax die de grote professionaliseringsslag inluidde, hetgeen momenteel weer zeer actueel is nu ook de biografie van Rinus Michels verschenen is. De overlap tussen de twee boeken ligt in de jaren 60. Rinus ‘De Bul’ Michels bracht samen met het bestuur, waar Van Praag voorzitter was, Ajax naar de top.

Max van Praag schopte het eind jaren ’40 en begin jaren ’50 tot volkszanger nummer 1. Een vergeten tijd komt weer tot leven. Zeer boeiend is het verslag van de Tweede Wereldoorlog die ook voor de familie Van Praag verschrikkelijke gevolgen had. Jaap en Max‘ onderduikverhalen, de huwelijken en scheidingen, familierelaties, alles wordt belicht op een neutrale maar vlot geschreven wijze.

Met tal van anekdotes over de Amsterdamse humor en joodse gebbetjes is dit een combinatie van een smeuïg en luchtig boek en een historisch document. Zeer lezenswaardig, aanrader!

Maarten Verkoren

€ 24,95 bij bol.com

Ten Have is dubbelagent en wordt gestuurd door Feyenoord

Ten HaveDe ophef rond Cruijff, Ajax en Van Gaal houdt voetbalminnend Nederland al dagen in haar greep. Alle discussies gevolgd hebbend, wordt de gemiddelde voetbalfan één ding heel duidelijk: Steven ten Have is de grootste veroorzaker van de huidige problemen. De door Johan Derksen steevast als Professor Meester Doktor aangeduide theoreticus is aangesteld als ondersteuning voor Johan Cruijff. Als faciliteerder voor de uitvoering van de voetbalvisie van El Salvador. De praktijk wijst echter heel anders uit. Ten Have heeft de club in een wurggreep genomen en geeft duidelijk aan niet van plan te zijn naar de pijpen van Cruijff of wie dan ook te dansen. Het pluche en de schijnwerpers bevallen hem zeer. Híj is de baas en niemand anders. Zijn favoriete one-liner is dat hij alles doet ‘in het belang van Ajax’. Het vreemde alleen is dat al zijn beslissingen tot nu toe juist in contradictie zijn geweest met het belang van Ajax. De vraag werpt zich dan ook op: ‘wie of wat drijft Steven ten Have?’.

Zijn beleid is tot op heden zó destructief gebleken, dat het verleidelijk is om eens andersom te denken. Wat als hij er juist op uít is om Ajax kapot te maken? Wie zou daar belang bij hebben? Ik besloot op mijn intuïtie af te gaan en Ten Have een tijdje te observeren.

Om te beginnen tijdens Ajax-Feyenoord. In eerste instantie leek er weinig aan de hand. Ik had hem al snel in het vizier, dankzij het feit dat ik zelf ook op de eretribune zat. Gladjes en vriendelijk zwaaide hij naar iedereen en schudde hij links en rechts wat handjes. Maar juist op het moment dat hij dacht dat er niemand op hem lette, zag ik het. Tijdens de Ajax Marsch. Eerst dichtte ik het nog toe aan het feit dat hij pas sinds kort Ajacied was. Immers, zelfs Ajacieden kunnen zich soms vergissen in de woorden van deze recent herontdekte klassieker. Maar opeens viel het me op dat hij niet in de knel zat met de tekst van de Ajax Marsch maar zag ik dat hij, geluidloos, het Hand in Hand prevelde. Het Hand in Hand?? Ja, echt.

Toen De Vrij zijn frommelgoal produceerde en Vermeer even later rood kreeg, keek ik ook steeds snel naar Ten Have. Heel duidelijk: hij kon een glimlach niet onderdrukken. Ieder ander had het voor cynisme aangezien, maar ik wist beter. Dit is een Feyenoorder!

Opnieuw dacht ik: Wat als hij er juist op uít is om Ajax kapot te maken? Wie zou daar belang bij hebben? Niemand anders dan de grote vijand van Ajax, Feyenoord. De president-commissaris van Ajax is gestuurd door de Rotterdammers met als doel concurrent en aartsrivaal een verlammende slag toe te brengen. Hier lijkt Ten Have tot dusver wonderwel in te slagen. Dit interessante vermoeden nam een maand geleden plaats in mijn gedachten en ik kon het gevoel niet meer onderdrukken.

Opeens zag ik het licht! Hoe hebben we deze aanwijzing met zijn allen al die tijd kunnen missen? Zijn naam! T-E-N  H-A-V-E!! De ultieme codenaam voor alles wat maar met Rotterdam te maken zou kunnen hebben! Rotterdam, de havenstad. Ten Have… Natuurlijk. Sapristi! Ten Have is dubbelagent voor Feyenoord. Feyenoord is extreem afgunstig richting Ajax, de grote rivaal op wie alle pijlen altijd gericht zijn. Andersom is dit niet het geval. Ajax en ook de stad Amsterdam zijn kosmopoliet. Kijken naar andere wereldsteden. Maar Rotterdam en Feyenoord zijn, net als pakweg Utrecht, alleen maar bezig zich af te zetten tegen Amsterdam en Ajax. Vandaar ook altijd dat geforceerde roepen dat ze de grootste club van Nederland zijn. Hoezo geen woorden maar daden? Juist alleen maar woorden en geen daden. Want er klopt natuurlijk niets van. Op welk gebied zou Feyenoord dan de grootste club van het land zijn? Qua gewonnen prijzen? Nee, da’s Ajax. Qua nationale aanhang? Nee, ook dat is Ajax, zo blijkt alleen al uit de jaarlijkse peiling van Voetbal International, waar Feyenoord altijd zeer ruim achter Ajax eindigt. Qua internationale aanhang? Ook Ajax. Qua financiële grootte? Ook Ajax. Qua huidige prestaties? Nee, Ajax is landskampioen en Feyenoord balanceert al jaren op de rand van de afgrond.

Dat steekt en daar moet iets aan gedaan worden. Nu wordt geroepen dat Feyenoord de beste jeugdopleiding van Nederland heeft. Want daar kunnen ze Ajax mogelijk wel in overtreffen. Of niet? Ja, qua resultaten. Want de jeugdelftallen van Feyenoord winnen vaker van Ajax dan andersom. Maar wat blijkt? Cruijff roept voortdurend dat het daar nou juist niet om draait. Ajax levert al decennia veel meer internationals af vanuit de eigen jeugdopleiding. En daar gaat het om. Niet om uitslagen. Dus ook op dat laatste gebied verliest Feyenoord het van hun aartsrivaal. Laat Ten Have nou net dat gedeelte van Cruijffs beleid de nek om gedraaid hebben met het aanstellen van Louis van Gaal. Om met Cruijff te spreken “Je gaat het pas zien als je het doorhebt”.